Projeler & İnteraktif Laboratuvar

Bulanık Mantık (Fuzzy Logic) karar destek sistemleri, 3D yüzey modellemeleri, canlı hesaplayıcılar, yalın üretim Pareto analizleri ve 6M Balık Kılçığı kök neden çözümleri.

GİBTÜ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ • ARAŞTIRMA & BİTİRME PROJESİ

Bulanık Mantık (Fuzzy Logic) Tabanlı Karar Destek & Optimizasyon Sistemi

Belirsizlik içeren dinamik üretim ortamlarında Makine Kullanım Oranı, İş Gücü Verimliliği ve Birim Hata Payı değişkenlerini entegre ederek, en yüksek verimlilik getirecek yatırım ve kapasite artış önceliğini hesaplayan kural tabanlı uzman sistem.

🐍 Python / Scikit-Fuzzy 🎛️ Mamdani & Sugeno 📐 3D Surface Modeling ⚙️ MATLAB Fuzzy Toolbox
3D CONTROL SURFACE

Canlı 3D Bulanık Karar Yüzeyi

🖱️ Fareyle sürükleyerek 360° döndürebilir, tekerlekle yakınlaştırabilir ve yüzey noktalarındaki ($X, Y \to Z$) analitik çıktıları inceleyebilirsiniz.

3D Yüzey Hesaplanıyor...
X: Makine Kullanımı (%)
Y: İş Gücü Verimliliği (%)
Z: Yatırım / Verimlilik Skoru (0-100)
CANLI SİMÜLATÖR

İnteraktif Bulanık Hesaplayıcı

Canlı Çıkarım
75%
%0 (Boşta) %50 (Orta) %100 (Tam Kapasite)
80%
%0 (Düşük) %50 (Standart) %100 (Yüksek)
4.5%
%0 (Mükemmel) %10 (Kabul Edilebilir) %20 (Kritik)
82.4 / 100
Yüksek Yatırım & Genişleme Önceliği

Makine kullanımı (%75) ve iş gücü verimliliği (%80) yüksek seviyede olduğundan sistem kapasite artırıcı yatırımı güçlü biçimde önermektedir.

Mamdani Çıktısı (Centroid): 82.4 Puan
Sugeno Ağırlıklı Ort.: 83.1 Puan
Tahmini ROI / Geri Dönüş: 4.2 Ay
ÇIKARIM MOTORU ANALİZİ

Mamdani vs. Sugeno Karşılaştırma Laboratuvarı

Aşağıdaki tabloda 8 farklı uç ve standart üretim senaryosunda Mamdani ve Sugeno modellerinin ürettiği optimizasyon sonuçları ve sapma oranları karşılaştırılmaktadır:

# Senaryo Makine (%) İş Gücü (%) Kusur (%) Mamdani (COG) Takagi-Sugeno Fark (%) Önerilen Karar
S-1 (Kritik Düşük) 20% 30% 15% 18.5 17.2 +1.3% Acil Süreç İyileştirme & Eğitim
S-2 (Dengesiz Kapasite) 85% 35% 12% 44.0 42.8 +1.2% İş Gücü Eğitimi & Hat Dengeleme
S-3 (Yüksek Kalite/Düşük Hız) 40% 90% 2% 61.5 60.9 +0.6% Makine Bakımı & Otomasyon Yatırımı
S-4 (Mevcut Canlı Simülasyon) 75% 80% 4.5% 82.4 83.1 -0.7% Kapasite Genişletme Yatırımı
S-5 (Tam Kapasite / Mükemmel) 95% 95% 1% 94.8 95.2 -0.4% Öncelikli Yeni Hat Yatırımı (ROI: <3 Ay)
🐍 Python • Scikit-Fuzzy Algoritması
import numpy as np
import skfuzzy as fuzz
from skfuzzy import control as ctrl

# 1. Giriş ve Çıkış Bulanık Değişkenleri (Antecedent & Consequent)
machine_util = ctrl.Antecedent(np.arange(0, 101, 1), 'machine_utilization')
labor_eff    = ctrl.Antecedent(np.arange(0, 101, 1), 'labor_efficiency')
defect_rate  = ctrl.Antecedent(np.arange(0, 21, 1),  'defect_rate')
invest_score = ctrl.Consequent(np.arange(0, 101, 1), 'investment_priority')

# 2. Üyelik Fonksiyonları (Membership Functions)
machine_util['low']  = fuzz.trimf(machine_util.universe, [0, 0, 50])
machine_util['med']  = fuzz.trimf(machine_util.universe, [25, 50, 75])
machine_util['high'] = fuzz.trimf(machine_util.universe, [50, 100, 100])

labor_eff['low']     = fuzz.trimf(labor_eff.universe, [0, 0, 50])
labor_eff['high']    = fuzz.trimf(labor_eff.universe, [50, 100, 100])

invest_score['low']  = fuzz.trimf(invest_score.universe, [0, 0, 40])
invest_score['med']  = fuzz.trimf(invest_score.universe, [30, 50, 70])
invest_score['high'] = fuzz.trimf(invest_score.universe, [60, 100, 100])

# 3. Kural Tabanı & Durulaştırma (Mamdani Centroid Inference)
rule1 = ctrl.Rule(machine_util['high'] & labor_eff['high'] & defect_rate['low'], invest_score['high'])
rule2 = ctrl.Rule(machine_util['low'] | labor_eff['low'], invest_score['low'])

invest_ctrl = ctrl.ControlSystem([rule1, rule2])
sim = ctrl.ControlSystemSimulation(invest_ctrl)
SAKA HOLDİNG • ÜRETİM & SÜREÇ İYİLEŞTİRME STAJI

Yalın Üretim & Kalite İyileştirme (Pareto & 6M Kök Neden Analizi)

Tekstil üretim tesisinde dikim hatlarındaki kalite hatalarını Pareto Analizi (80/20) ile sınıflandırarak en kritik kök nedenleri 6M Balık Kılçığı (Ishikawa) diyagramı ve Kaizen çalışmalarıyla elimine eden saha optimizasyon projesi.

📊 Pareto Analizi (80/20) 🐟 6M Balık Kılçığı ⏱️ Zaman Etüdü & 5S 🛡️ Kök Neden (5-Why)
KALİTE KUSURLARI DAĞILIMI

Animasyonlu Pareto Analizi (80/20 Kuralı)

Hayati %20 (Vital Few)

Üretim sahasında kaydedilen 450 adet dikim hatasının %78.2'sini ilk iki ana kusur (Dikiş Kayması ve İplik Kopması) oluşturmaktadır.

1. Dikiş Kayması & Büzgü 185 Adet (%41.1) • Kümülatif: %41.1
2. İplik Kopması & Gerginlik 167 Adet (%37.1) • Kümülatif: %78.2
⚡ 80/20 Eşiği (%80 Kalite Etkisi)
3. Ölçü Tolerans Aşımı 48 Adet (%10.7) • Kümülatif: %88.9
4. Kumaş Dokuma Hatası 32 Adet (%7.1) • Kümülatif: %96.0
5. Diğer / Etiket Kusuru 18 Adet (%4.0) • Kümülatif: %100.0
💡 Kaizen Aksiyonu: Dikiş iğnesi değişimi ve operatör besleme eğitimlerine odaklanılarak toplam fire oranı %18.4'ten %4.2'ye düşürülmüştür.
KÖK NEDEN ANALİZİ

İnteraktif 6M Balık Kılçığı (Ishikawa)

🔍Kılçıklara Tıklayın

Dikiş kayması ve iplik kopması hatalarının kök nedenlerini incelemek için ilgili 6M kategorisine tıklayarak Kaizen aksiyonlarını görüntüleyin:

👤
6M-1

İnsan (Manpower)

Operatör yorgunluğu ve standart iş eğitimi eksiklikleri.

Detay ↗
⚙️
6M-2

Makine (Machine)

İğne ucu mikro aşınması ve tansiyon kalibrasyon hatası.

Detay ↗
📋
6M-3

Metot (Method)

Standart İş Talimatı (SOP) eksikliği ve besleme hızı kılavuzu.

Detay ↗
🧵
6M-4

Malzeme (Material)

İplik büküm kalitesi ve parti kumaş elastikiyet farkı.

Detay ↗
📏
6M-5

Ölçüm (Measurement)

Periyodik mastar ve mezura tolerans kontrolü.

Detay ↗
🌡️
6M-6

Ortam (Milieu / Env)

Ortam bağıl nem oranı ve aydınlatma lüks seviyesi.

Detay ↗
🎯
Ana Kalite Problemi: Dikim Hattında Dikiş Kayması & Yüksek Fire Oranı
ÜRETİM PLANLAMA & YÖNEYLEM

Montaj Hattı Dengeleme & Çevrim Süresi Simülatörü

⚡ Canlı Hesaplayıcı

4 ardışık istasyonun işlem sürelerini (saniye) değiştirerek hat çevrim süresini ($C_{max}$), darboğaz istasyonu ve hat dengeleme verimliliğini ($\eta$) anlık simüle edin:

İstasyon 1

Kumaş Kesim & Hazırlık

32 sn
İstasyon 2

Ana Gövde Dikimi

48 sn
İstasyon 3

Kalite Kontrol & Temizleme

28 sn
İstasyon 4

Ütü & Paketleme

35 sn
Hat Çevrim Süresi (Cycle Time): 48 sn
Darboğaz İstasyonu: İstasyon 2 (Gövde Dikimi)
Hat Verimliliği (Efficiency): 74.5%
Denge Gecikmesi (Balance Delay): 25.5%